Evrensel

Lenin Ödülü' İsveçli Yönetmen Stefan Jarl'a verildi

News   •   Feb 15, 2017 02:09 +03

'Lenin Ödülü' İsveçli Yönetmen Stefan Jarl'a verildi

STOCKHOLM-MURAT KUSEYRİ

İsveç'te toplumal adaletsizliklere karşı mücadele eden kişi ve kurumlara her yıl verilen 'Lenin Ödülü'nün bu yılki sahibi belgesel film yönetmeni Stefan Jarl oldu.

Belgesel film ustası olarak kabul edilen 75 yaşındaki Yönetmen ve Yazar Jarl, sınıf eşitsizliklerini, varoşlardaki halkın ve ezilen kesimlerin sorunlarını yansıtan kitap ve makaleler yazmakla ve belgesel filmler yapmakla tanınıyor.

2015 yılında düzenlenen Dokumentarist 8. İstanbul Belgesel Günleri'nde İsveçli Yönetmen Jarl'ın ”Dünyaya Karşı Bir Yürek”, ”Eşik”, ”Tehdit”, ”Teröristler”, ”Teslimiyet”, ”Javna', ”Zamanın Adı Yok' ve ”Dünyaya Karşı Bir Yürek”, ”Auschwitz’li Kız” belgeselleri gösterilmişti.

Yoğun işleri nedeniyle etkinliğe katılamayan Jarl, katılımcılara internet üzerinden ”Karanlık Delhizlere Işık Tutmak” temalı bir konferans vermişti.

BELGESELİ İSVEÇ DEVLET TELEVİZYONU'NUN SANSÜRÜNE TAKILDI

Jarl, 2014 yılında İsveç Devlet Televizyonu (Svt) ile 'Godheten' (Rahmet) adlı bir belgeselin yapımı ve gösterimi konusunda anlaşmaya vardı. Belgeselin tamamlanmasından sonra Svt yönetimi, ”tartışmalı” olduğu gerekçesiyle filmi göstermeyi reddetti.

’Godheten’ belgeselinde Jarl, toplumda artış gösteren sınıf çelişkilerini, şirket şeflerinin yüksek maaş ve primlerini, İsveç modelinin nasıl tasfiye edildiğini, özelleştirmeler sonrası ortaya çıkan yeni burjuva sınıfları ve sosyal demokrat eski bakan ve milletvekillerinin görev süreleri bittikten sonra nasıl tekellerin lobiciliğini yaptıklarını ele alıyordu.

Avrupa'nın tanınmış entellektüellerinden İsveçli Yazar Jan Myrdal'ın kuruluşuna öncülük ettiği Jan Myrdal Kulübü Jurisi, ”Tutkulu inatçılığı, dayanıklılığı ve yaratıcılığıyla sınıf toplumunun adaletsizliklerini ve ticarileşmenin yıkımını görünebilir kıldığı için” Jarl'a Lenin Ödülü'nü verdiğini açıkladı.

Jarl’ın sanatının kapitalizmin yıkıcı güçlerinin nasıl yaşam, doğa, iklim ve kültüre saldırdığını gösterdiğine dikkat çeken Juri, sanatçının uluslararası ünü ve sanatsal başarılarına rağmen duraksamaksızın adaletsizliklere karşı eleştirilerini derinleştirmek için yeni yollar bulduğunu da belirtti.

Jarl, 100 bin kron tutarındaki 'Lenin Ödülü'nü almaktan büyük bir onur duyduğunu söyledikten sonra ”Emekli olan benim için yeni film projemi finanse etmem hiç de kolay değil. Şu an üzerinde çalıştığım filme maddi destek alabilmek için iki yıl uğraştım” dedi.

’GODHETEN’ FİLMİ SOSYAL DEMOKRASİYİ HEDEF ALIYOR

İsveç Devlet Televizyonu’nun sansürüne takılan Jarl’ın ’Godheten’ belgeseli iki hafta önce 40. Göteborg Film Festivali’nde gösterildi. Festivale katılan Jarl, ’Godheten’ belgeseliyle toplumda bir tartışma yaratmayı amaçladığını belirttikten sonra şunları kaydetti:

”Refah toplumunu inşa etmek 100 yıl ama yıkmak 10 yıl aldı. Buna nasıl izin verildiğine ve direniş gösterilmediğine şaşıyorum. Belki halk sosyal demokrasiye olan güveninden dolayı refah toplumunun çalınmasının bu kadar kolay olabileceğini öngörmedi.”

Demokrasinin iğdiş edildiği ve ifade özgürlüğünün ticarileştiği günümüzde gidişatın parlamenter yöntemlerle durdurulamayacağını söyleyen sanatcı, ”Örgütlenmek için 1900’lü yılların başlarında olduğu gibi kendiliğinden yöntemler bulmalıyız” dedi.

’Godheten’de Jarl, bakan ve milletvekilliğini bıraktıktan sonra tekellerin yönetim kurullarında yer alan ve danışmanlık yapan sosyal demokratlara sert eleştiriler yönelitiyor.

Jarl’ın belgeselleri sadece İsveç Devlet Televizyonu’nun sansürüne uğramakla kalmıyor. Bonnier adlı tekelin sahibi olduğu İsveç Film Endüstrisi’ne (SF) ait sinemalarda gösterilmiyor.

Sanatçının 2000 yılında Avrupa Birliği Zirvesi sırasında polis ve göstericiler arasındaki çatışmaları ele alan ”Teröristler” belgeseli hem SF hem de İsveç Devlet Televizyonu’nun sansürüne takılmıştı.

Yönetmenin toplumda artış gösteren vahşileşme ve şiddeti ele aldığı yeni belgeseli Aftonland'ın (Akşam Ülkesi) önümüzdeki yıl gösterime girmesi planlanıyor.

ROBESPİYER ÖDÜLÜ ANNA ROXVALL'A VERİLDİ

Jan Myrdal Kulübü'nin 10 bin kron tutarındaki 'Robespiyer Ödülü' ise Gazeteci Anna Roxvall'a verildi.

Roxvall, Sahra Çölü'nün güneyinde yer alan Afrika ülkelerinde savaşın yol açtığı yıkımları ve sığınmacı kamplarındaki ilticacıların yaşam koşullarını gündeme getiren haber ve söyleşiler yapmakla tanınıyor.

Juri, medya tekeli sahiplerinin kendi anlatımlarının eğemen olduğu, farklı seslere daha az yer verildiği günümüzde, unutturulmak istenen çatışmalar ve sığınmacı kamplarında yaşanan trajedileri cesaretle gündeme getirdiği için Roxvall’ın ödüle layık görüldüğü belirtti.

Roxvall, geçtiğimiz yılın Aralık ayında Gambiya'da başkanlık seçimini kaybeden Yahya Jammeh'in görevi bırakmayı reddetmesi nedeniyle yaşanan kriz sürerken haber yapmak için ülkeye girerken göz altına alınmış ve sınır dışı edilmişti.

Ödüller, 4 Nisan günü Varberg ilinde düzenlenecek bir törenle Jarl ve Roxvall'a verilecek.