Evrensel

Özbek Jelena Urlajeva’ya İsveç’ten insan hakları ödülü

News   •   Nov 15, 2010 06:44 EET

Özbek Jelena Urlajeva’ya İsveç’ten insan hakları ödülü

Soykırım konusunda yaptığı çalışmalarla tanınan “Yaşayan Tarih İçin Forum” adlı kuruluş 2010 “Per İnger İnsan Hakları Ödülü”nün Özbek Jelena Urlajeva’ya verilmesini kararlaştırdı.  İsveçli bir diplomat olan Per İnger 2. Dünya Savaşı yıllarında görev yaptığı Macaristan’ın Naziler tarafından işgalinden sonra çok sayıda Yahudinin yaşamını kurtarmıştı. 2004 yılından bu yana her yıl insan hakları ve demokrasi için mücadele eden bir kişiye Per İnger’in anısını yaşatmak amacıyla ödül veriliyor. Geçtiğimiz yılki ödül Batı Sahra’nın bağımsızlığı için mücadele eden ve şu anda hala tutuklu bulunan Batı Sahralı Brahim Dahane’ye verilmişti. Ödül Komitesi Özbekistan’daki adaletsizliklere karşı çıktığı ve yılmadan insan haklarını savunduğu için bu yıl 53 yaşındaki Jelena Urlajeva’nın ödüle layık görüldüğünü açıkladı.

19 yıl Özbekistan Televizyonunda tekniker olarak çalışan Urlajeva insan hakları ihlallerine karşı çıktığı için 1999 yılında işinden atıldı. Yaşamını temizlik yaparak kazanmasına rağmen insan hakları ihlallerine karşı mücadeleyi sürdürdü. Baskı ve işkenceye uğrayan Urlejava’ya doktorlar deli raporu verdiler. 1 yılı aşkın süre akıl hastanesinde kaldı. Bir kaç kez yurt dışına çıkmasına rağmen başka ülkelere iltica etmeyi düşünmeyerek Özbekistan’a geri döndü.

İsveç’te düzenlenen ödül töreninde konuşan Urlajeva üç kez akıl hastanesine gönderildiğini, kendisine her gün iğne yapıldığı için başının döndüğünü ve yürümekte güçlük çektiğini söyledi. Baskı ve haksızlıklara karşı çıkanların cezaevlerine ve akıl hastanelerine atıldığını anlatan Urlajeva 4 yıldan bu yana akıl hastanesinde tutulan ve kendinden haber alınamayan gazeteci Djamtitj Kerimov’un durumuna dikkat çekti.

Dünyanın en büyük pamuk üreticilerinden bir olan Özbekistan’da pamuk toplama mevsiminde iş gücü sıkıntısı yaşanıyor. İşgücü açığını kapatmak amacıyla ilk ve orta okullar kapatılıyor ve binlerce çocuk pamuk tarlalarında çalışmak zorunda bırakılıyor. Urlajeva Kerimov’un  sorunu gündeme getiren bir makale yazdığı için baskı ve saldırılara maruz kaldığını, daha sonra da akıl hastanesine kapatıldığını anlattı. 

Urlajeva’nın 150 bin lira tutarındaki ödülü alması ise pek kolay olmayacak. Akıl hastası raporu verildiği için reşit değil ve bu nedenle de parayı bankadan çekemiyor. 

Murat Kuseyri/Stockholm