Badanie Visa: europejskie instytucje finansowe uważają, że sztuczna inteligencja zdefiniuje „bank przyszłości”, a ci, którzy wdrożą ją jako pierwsi, będą wyznaczać tempo rozwoju do 2030 r.

• Sztuczna inteligencja zdefiniuje kolejną generację bankowości. Prawie 9 na 10 przedstawicieli kadry zarządzającej w europejskich bankach (86%) uważa, że do 2030 r. AI w zasadniczy sposób zmieni bankowość detaliczną, a 6 na 10 jest przekonanych, że instytucje, które wdrożą ją najwcześniej, osiągną wyraźną przewagę konkurencyjną lub zdominują rynek.
• Coraz wyraźniej rysuje się podział między bankami wykorzystującymi AI do optymalizacji obecnego modelu działania a tymi, które integrują ją z procesami decyzyjnymi kształtującymi przyszły wzrost i doświadczenia klientów – od wykrywania oszustw przez personalizację usług, po wdrażanie autonomicznych agentów AI.
• Banki przyjmują różne strategie adopcji sztucznej inteligencji. Wyróżnić wśród nich można Zwolenników Efektywności (Efficiency Seekers), Architektów Zaufania (Trust Builders), Naśladowców Konkurencji (Competitor Chasers) czy Strażników Zgodności (Compliance Keepers). To, jakie podejście wybiorą dziś, będzie wpływać na korzyści, jakie osiągną w przyszłości dzięki wdrożeniom AI.

Warszawa, 11 sierpnia 2026 r. – Najnowsze badanie Visa[1], jednego z globalnych liderów płatności cyfrowych, pokazuje, że przedstawiciele kadry zarządzającej w europejskich bankach postrzegają sztuczną inteligencję nie tylko jako narzędzie zwiększające efektywność, lecz także jako technologię, która zasadniczo zmieni funkcjonowanie banków w przyszłości. Zdaniem respondentów instytucje, które najszybciej wdrożą AI, zyskają wyraźną przewagę konkurencyjną w perspektywie najbliższej dekady.

Raport przygotowany przez Visa Consulting & Analytics (VCA) powstał na podstawie odpowiedzi 325 przedstawicieli kadry zarządzającej z 17 europejskich rynków, w tym Polski. Wyniki wskazują, że sektor bankowy przechodzi od etapu eksperymentowania z AI do jej praktycznego wdrażania. Coraz bardziej widoczny staje się podział między bankami wykorzystującymi sztuczną inteligencję do optymalizacji obecnego modelu działania, a tymi, które integrują ją z procesami decyzyjnymi kształtującymi przyszłość organizacji. Do najważniejszych wniosków z badania należą:

• Ponad 90% europejskich banków wykorzystuje już rozwiązania oparte na AI w głównych obszarach działalności.
• Blisko 9 na 10 przedstawicieli kadry zarządzającej uważa, że do 2030 r. AI zmieni bankowość detaliczną, a 6 na 10 spodziewa się, że pionierzy wdrożeń zdobędą dominującą pozycję na swoich rynkach;
• Blisko połowa banków (48%) inwestuje w AI, by zwiększać efektywność operacyjną lub produktywność pracowników, podczas gdy dla mniej niż jednej trzeciej (30%) poprawa doświadczeń klientów lub zapobieganie oszustwom to główny cel inwestycji;
• Trzy czwarte europejskich banków ma jasno zdefiniowaną strategię wykorzystania AI;
• Kluczowe znaczenie ma to, w jaki sposób banki wykorzystują AI. Organizacje wdrażające ją w obszarach wymagających przetwarzania dużej liczby danych, takich jak wykrywanie oszustw, podejmowanie decyzji w czasie rzeczywistym czy personalizacja usług, mają o 40% większe szanse osiągać znaczące efekty biznesowe;
• Z kolei tam, gdzie AI wykorzystywana jest jedynie w obszarach wspierających działalność, takich jak rozwój produktów czy procesy kredytowe, jej wpływ jest znacznie mniejszy i szybciej osiąga swój maksymalny poziom;
• Banki z Europy Środkowo-Wschodniej najczęściej wdrażają AI w obszarze obsługi klienta (77%), rozwoju i zarządzania ofertą produktową (71%), zarządzania ryzykiem i zgodnością z regulacjami (69%) oraz płatności (54%);

Badanie pokazuje również, że banki przyjmują odmienne strategie wdrażania AI, co ma bezpośredni wpływ na rezultaty biznesowe. Blisko połowę banków (48%) można określić Zwolennikami Efektywności (Efficiency Seekers) –koncentrują się one przede wszystkim na redukcji kosztów i zwiększaniu efektywności operacyjnej. Architekci Zaufania (Trust Builders) – grupa stanowiąca 30% badanych – traktują AI przede wszystkim jako narzędzie poprawy doświadczeń klientów. Naśladowcy Konkurencji (Competitor Chasers) stanowią odsetek 15% i wdrażają sztuczną inteligencję głównie w odpowiedzi na działania konkurencji i presję rynkową, natomiast Strażnicy Zgodności (Compliance Keepers), najmniejsza grupa ok. 7% banków, skupiają się przede wszystkim na spełnianiu wymogów regulacyjnych.

Na tym tle wyróżniają się Architekci Zaufania, liczniej reprezentowani wśród banków, których model działania opiera się przede wszystkim na kanałach cyfrowych. Respondenci z tej grupy znacznie częściej wskazują, że AI wzmacnia zaufanie klientów przede wszystkim dzięki szybszemu wykrywaniu oszustw i bardziej spersonalizowanym usługom. Dostrzegają również większy wzrost produktywności pracowników. W tej grupie 42% pracowników dzięki AI oszczędza co najmniej dwie godziny tygodniowo, podczas gdy wśród Zwolenników Efektywności odsetek ten wynosi 28%. Wyniki pokazują, że przyjęta strategia wdrażania AI już dziś przekłada się na zróżnicowane efekty osiągane przez banki.

– Sztuczna inteligencja zdefiniuje kolejną generację bankowości, ale nie stanie się to dzięki pojedynczym pilotażom czy odrębnym projektom. O sukcesie zdecyduje to, jak skutecznie banki przebudują fundamenty swojej działalności, aby AI była integralnym elementem ich procesów. Kluczowe dziś są skalowalne rozwiązania, oparte na nowoczesnych i elastycznych systemach, zintegrowanych danych oraz sztucznej inteligencji wspierającej decyzje podejmowane w czasie rzeczywistym. Instytucje, które stworzą takie fundamenty, będą szybciej dostosowywać się do zmian i oferować klientom bezpieczniejsze, bardziej trafne i płynniejsze doświadczenia – komentuje Mandy Lamb, Head of Value-Added Services, Visa Europe.

– Nasze badanie pokazuje, że wykorzystanie AI w europejskiej bankowości jest już powszechne, jednak efekty wdrożeń bardzo się różnią. Większość banków osiąga stopniowe korzyści, podczas gdy mniejsza grupa wypracowuje trwałą przewagę, która z czasem przekłada się na coraz większą wartość biznesową. O różnicy decyduje sposób wdrożenia. Liderzy rynku wykorzystują AI w procesach podejmowania decyzji w czasie rzeczywistym, wdrażają ją na szeroką skalę w całej organizacji i mierzą jej efekty za pomocą jasno określonych wskaźników. Nie ograniczają się do pilotaży czy pojedynczych projektów, lecz integrują sztuczną inteligencję z codziennym funkcjonowaniem biznesu – dodaje Claudio Di Nella, Head of Visa Consulting & Analytics, Visa Europe.

Pełen raport From AI Promise to AI Performance, zawierający również rekomendacje dotyczące zwiększania dojrzałości organizacji w zakresie wykorzystania AI, jest dostępny w języku angielskim tutaj.